VAT dla szkół nauki jazdy


Interpelacja nr 19325 do ministra finansów w sprawie nałożenia na ośrodki szkolenia kierowców 23% podatku VAT

Szanowny Panie Ministrze! Obecnie szkolenie przyszłych kierowców traktowane jest jak edukacja i zwolnione jest z płacenia podatku VAT. Jak wynika z doniesień prasowych, ma to się jednak zmienić, ponieważ wraz z nowelizacją ustawy o VAT resort finansów zamierza wykreślić ośrodki szkolenia kierowców z katalogu zwolnień. W rezultacie planowane jest obłożenie OSK 23-procentowym VAT-em od 1 stycznia 2011 r.

Obowiązek odprowadzania VAT-u będzie dotyczył wszystkich szkół jazdy, które w 2011 r. przekroczą limit przychodu w wysokości 150 tys. zł. Zmiana ma dostosować krajowe prawo do rozwiązań unijnych.

Przy obecnej średniej cenie szkolenia wynoszącej około 1400 zł, koszty udziału w obowiązkowych kursach wzrosną zatem nawet o ponad 300 zł.

Jednak jak wynika z oficjalnych danych statystycznych z ośrodka szkolenia kierowców WORD w Zielonej Górze, na 242 OSK, które kierują swoich kursantów na egzaminy do tego ośrodka, 91,7% z nich wyszkoliło przez 9 miesięcy tego roku mniej niż 110 osób rocznie. Biorąc pod uwagę ceny rynkowe (np. za kurs na najpopularniejszą kategorię B od 950 do 1100 zł), ośrodki te, mimo objęcia podatkiem VAT, z uwagi na wysokość osiągniętych dochodów, nie byłyby płatnikami tego podatku. Natomiast firmy większe, z lepszą infrastrukturą, liczniejszą kadrą, za ten sam produkt będą musiały żądać 23% więcej. W praktyce wychodzi, że VAT zostanie nałożony na największe i najbardziej renomowane szkoły jazdy. Zgodnie z obowiązującym prawem tylko w ograniczonym wymiarze będą mogły one odliczyć VAT od zakupu samochodów, a wcale nie będą mogły odliczyć tego podatku od paliwa. Małe szkoły będą mogły utrzymać stare ceny, tymczasem duże, bardziej profesjonalne wprowadzą podwyżki, gdyż nie będą miały wyjścia. Wobec takiej sytuacji kursanci wybiorą te mniejsze, mniej doświadczone.

Rezultat będzie taki, iż pogorszy się zdawalność egzaminów na prawo jazdy, a na drogach będzie mniej bezpiecznie. W miejsce dużych, liczących się na rynku korporacji powstaną małe, jednoosobowe firmy, które nie będą objęte VAT-em, do tego przez dwa lata będą płaciły obniżoną składkę ZUS. W konsekwencji sięgną po dotacje na tworzenie nowych miejsc pracy.

Okazuje się, że oprócz bogatych firm na podwyżce także ucierpią osoby indywidualne. Już dziś wiadomo, iż ubezpieczyciele zapowiadają, że aby zrekompensować sobie wyższe podatki, będą musiały podnieść składki ubezpieczeniowe dla kierowców. Podniesienie kosztów zdobycia prawa jazdy będzie w realiach dużym problemem szczególnie dla wielu młodych ludzi, dla których podwyżka cen może być nie do udźwignięcia. Skutkiem wprowadzenia VAT-u będzie jeszcze większe rozdrobnienie rynku. Skłoni to wielu właścicieli do zamknięcia swoich szkół jazdy. Może nastąpić taka sytuacja, iż ośrodki będą dzielić się na mniejsze firmy, tak aby w 2011 r. nie przekroczyć przychodu sięgającego powyżej 150 tys. zł. To będzie generowało kolejne problemy, gdyż w myśl przepisów każde OSK ma być co roku kontrolowane. Więcej firm oznacza, że w urzędach będzie trzeba zatrudnić jeszcze więcej urzędników, to będzie wymagało dużych nakładów finansowych i w efekcie planowanych przez rząd wpływów z VAT-u nie będzie.

Oczywiste jest to, że zamiast zwiększyć, obniży to dochody państwa. Zamiast poprawić funkcjonowanie rynku szkoleniowego, zniszczy bardziej rozwinięte ośrodki szkoleniowe i zmniejszy wpływy do kasy państwa.

Szanowny Panie Ministrze, uwzględniając moje argumenty, proszę o odpowiedź na pytanie: Czy dokonane zostały stosowne analizy wszelkich kosztów, jakie ośrodki szkolenia kierowców, a co za tym idzie także kursanci na których koszty te będą musiały być częściowo przerzucone, poniosą przy wprowadzeniu 23% podatku VAT?

Z wyrazami szacunku
Poseł Jerzy Materna
Warszawa - Zielona Góra, dnia 20 października 2010 r.


Odpowiedź: Maciej Grabowski - podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów

Szanowny Panie Marszałku!
Odpowiadając na przesłaną przy piśmie, znak: SPS-023-19325/10, z dnia 12 listopada 2010 r. interpelację posła Jerzego Materny w sprawie nałożenia na ośrodki szkolenia kierowców 23-procentowego podatku VAT, uprzejmie wyjaśniam.
Z dniem 1 stycznia 2011 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów usług. Przepisy nowelizacji uchylają załącznik nr 4 do ustawy zawierający wykaz usług zwolnionych od podatku. Uregulowania dotyczące tematyki zwolnień zostały przeniesione do treści ustawy. Przy określaniu zakresu zwolnień, które dotychczas były ujęte w załączniku nr 4, odstąpiono od ich identyfikacji przy pomocy klasyfikacji statystycznych, określając ich zakres z wykorzystaniem treści zapisów prawa unijnego i krajowego oraz orzecznictwa sądów. Zasadniczym powodem odejścia od stosowania klasyfikacji statystycznych przy określaniu zakresu zwolnień od podatku było bowiem zapewnienie pełniejszej implementacji przepisów unijnych, w szczególności dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
Zgodnie z art. 132 ust. 1 lit. i ww. dyrektywy, państwa członkowskie zwalniają kształcenie dzieci lub młodzieży, kształcenie powszechne lub wyższe, kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie, łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie.
W nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie usług edukacyjnych zwolnione od podatku od dnia 1 stycznia 2011 r. będą m.in. usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach oraz świadczenie usług i dostawa towarów ściśle z tymi usługami związane (art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a znowelizowanej ustawy o podatku od towarów i usług).
Szkolenie osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy jest ściśle uregulowane w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy.
Stwierdzić również należy, że usługi szkolenia osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy kategorii C, D i E są usługami kształcenia zawodowego. Również usługi szkolenia osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy kategorii B z uwagi na fakt, iż jest to obecnie jeden z podstawowych wymogów, jakie stawia się kandydatom do pracy na różne stanowiska, należy uznać za kształcenie zawodowe. Nie można natomiast za kształcenie zawodowe uznać co do zasady szkolenia osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy kategorii A.
Podsumowując, wyjaśniam, że od 1 stycznia 2011 r. usługi szkolenia osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy kategorii B, C, D i E będą zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a znowelizowanej ustawy o podatku od towarów i usług.
W przedstawionej przez pana posła kwestii dotyczącej przeprowadzenia stosownych analiz w zakresie opodatkowania od 1 stycznia 2011 r. szkół jazdy informuję, że analizy takie były dokonane w resorcie, jednakże - jak już powyżej przedstawiono - sytuacja podatkowa w zakresie VAT w związku ze zmianą przepisów nie ulega zasadniczym zmianom.
Z poważaniem Maciej Grabowski - podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów